Berliner cajtung: Velike nemačke kompanije BMW, Henkel i ZF sele se u Srbiju

Kompanije iz Nemačke prelaze tamo gde politika ima sluha za njihove potrebe, pa se proizvodna postrojenja zatvaraju u više nemačkih regiona, u Cvikauu, u Saksoniji i Švebiš Gmindu, u Baden-Virtembergu, a najsavremenije fabrike grade u Debrecenu, Kečkemetu, Novom Sadu, Pančevu, Subotici, Kaću.

Kako ocenjuju stručnjaci, kvalifikovana radna snaga sa konkurentnim platama, dobri univerziteti, niski porezi i ekonomska politika usmerena na promociju investicija čine Srbiju i Mađarsku privlačnom za investitore.

"Berliner cajtung" ukazuje na to da je jedan od razloga za to što je Srbija, koja nije članica EU, postala insteresantna nemačkim industrijskim šampionima ali i investitorima iz drugih država, to što se poslednjih godina transformisala iz poljoprivredne zemlje u sastavni deo evropskih lanaca snabdevanja.

Nakon što su se u Mađarsku preselile fabrike kao što su "GKN Driveline", Henkel, BMW, Mercedes-Benc, Boš, Srbija je zemlja koja ima koristi od odlaska kompanija iz Nemačke, ističe se u Berliner cajtung.

Kontinental je otvorio najsavremeniju fabriku elektronike u Kaću kod Novog Sada u februaru 2023. Objekat na 30.000 kvadratnih metara proizvodi displeje i info-zabavne sisteme.

Kompanija je investirala oko 150 miliona evra, otvarajući približno 1.500 radnih mesta.

Foto: Newsmax Balkans/Dunja KovačevićNovi Sad

ZF ima fabriku u Pančevu od 2019. godine, gde proizvodi elektromotore i komponente za menjače. Četiri godine kasnije usledilo je proširenje na proizvodnju elektronike za hibridna vozila. 

Specijalista za izduvne sisteme, Bojsen, otvorio je svoju najveću fabriku u inostranstvu u Subotici 2021. godine. U fabriku, koja je donela 500 radnih mesta, uloženo je 65 miliona evra, a u njoj se proizvode kompletni izduvni sistemi za Mercedes i Audi.

Šta nudi Srbija

List navodi da Srbija nudi jedinstvenu prednost - ima sporazume o slobodnoj trgovini kako sa EU, tako i sa Evroazijskom unijom, Turskom, Velikom Britanijom i, od oktobra 2023. i sa Kinom.

Roba proizvedena u Srbiji tako može biti izvezena bez carine na tržišta sa ukupno oko 2,7 milijardi potrošača. Pored toga u 15 posebnih bescarinskih zona, kompanije imaju i prednost bescarinskog uvoza materijala i mašina, kao i od oslobođenja od poreza.

Razlozi za preseljenja su višestruki. Najočigledniji je razlika u platama i troškovima za energiju. Za mnoge kompanije, proizvodnja u Nemačkoj jednostavno više nije profitabilna.

Zašto Mađarska

Barbara Colman iz Nemačko-mađarske industrijske i trgovinske komore govori o investicionom bumu zahvaljujući politici pod motom "ekonomija na prvom mestu".

Kvalifikovana radna snaga sa konkurentnim platama, dobri univerziteti, niski porezi i ekonomska politika usmerena na promociju investicija čine Mađarsku privlačnom.

Izvršni direktor Industrijske i trgovinske komore Osnabrika Marko Graf kritikuje situaciju u Nemačkoj.

Foto: AP/Bela SzandelszkyBudimpešta

U Nemačkoj se investitori, nažalost, preretko dočekuju crvenim tepihom. Najkasnije tokom faze implementacije, ometa ih birokratija. S druge strane, u Mađarskoj i Srbiji, investitori se dočekuju raširenih ruku, procedure se ubrzavaju, a problemi se rešavaju pragmatično.

Opadanje industrijskog prisustva moglo bi dovesti do iseljavanja mladih kvalifikovanih radnika i smanjenja investicija. Zatvaranja fabrika kod mnogih bude sećanja na 1990-e, kada su, nakon ujedinjenja, u istočnoj Nemačkoj nestala radna mesta u industriji.

Region između Budimpešte i Beograda privlači i druge investitore, navodi "Berliner cajtung". 

BYD gradi svoju prvu fabriku u Segedinu

Kineski proizvođač električnih automobila BYD gradi svoju prvu fabriku u Evropi u Segedinu, blizu granice sa Srbijom. Mađarska vlada podstiče ovaj projekat kao jednu od najvećih investicija u istoriji zemlje. 

Železnička pruga između Beograda i Budimpešte, koju finansira Kina, treba da poboljša logistiku. Već 2022. godine, petina celokupnog srpskog izvoza došla je iz automobilske industrije. Zemlja se transformisala iz poljoprivredne u sastavni deo evropskih lanaca snabdevanja.

Decenijama se nemačka industrija smatrala liderom u kvalitetu i produktivnosti. Slogan "proizvedeno u Nemačkoj" je bio vredna oznaka kvaliteta, a sada ona gubi svoje nekadašnje jedinstvene prodajne prednosti kao poslovna lokacija. 

Foto: AP/Tatan Syuflana

Mađarska i Srbija su ih sustigle. Nemačke kompanije eksplicitno hvale kvalifikacije, produktivnost i posvećenost lokalne radne snage. Boš, na primer, osigurava kroz projekte dualnog obrazovanja na licu mesta da su veštine zaposlenih gotovo na nivou zapadnih standarda.

Pogoni poput fabrike ZF u Pančevu su visoko automatizovani i "utegnuti", slobodni od istorijski razvijenih struktura starih nemačkih pogona. Ako se sada i korporativno istraživanje i razvoj premeste, gotovo da nema razloga da se proizvodnja zadrži u skupljim regionima.

ZF je 2023. otvorio sopstveni razvojni centar u Novom Sadu sa 150 inženjera koji rade na električnim pogonima najnovije generacije. Oblasti sa intenzivnim znanjem se uspostavljaju direktno u Srbiji, a ne više nužno u Nemačkoj.

Kompromis između uštede troškova, podsticaja za finansiranje i budućeg planiranja trenutno vodi nemačke poslovne lidere da favorizuju istočnu Evropu u odnosu na Nemačku, zaključuje "Berliner cajtung".

Komentari (0)