(VIDEO) Navršene 34 godine od "krvavog Uskrsa" na Plitvicama: U prvom oružanom sukobu u SFRJ ubijeni Srbin i Hrvat

Prve dve žrtve prvog oružanog sukoba na teritoriji tada još zajedničke države SFRJ bili su srpski teritorijalac iz Korenice Rajko Vukadinović (32) i hrvatski policajac Josip Jović (22). 

Njemu je prethodilo više događaja, a jedan od najznačajnijih zbio se u avgustu 1990. godine kada je došlo do takozvane balvan revolucije. To je bio naziv protestnog pokreta Srba u Hrvatskoj, koji je postojao u početnoj etapi ratnih sukoba u bivšoj Jugoslaviji 1990. godine. Nacionalističke mere hrvatskih vlasti, kao i njihova težnja ka otcepljenju od ostatka Jugoslavije, izazvale su talas protesta kod Srba, koji se pretvorio u pokret za autonomiju sa izrazitom željom za ostankom u jedinstvenoj državi.

Protestni pokret je dobio naziv po putnim barikadama koje su pravljene od oborenog drveća i velikog kamenja, kojima su Srbi blokirali brojne puteve širom Dalmacije 17. avgusta 1990. godine, kako bi spriječili Hrvatsku policiju da omete srpski referendum o autonomiji. Ishod revolucije je stvaranje Srpske autonomne oblasti (SAO) Krajina.

Tako je Hrvatska u februaru 1991. godine donela odluke o nevaženju saveznih zakona na njenoj teritoriji i o razdruživanju od SFR Jugoslavije, nakon čega je i Srpska autonomna oblast Krajina donela Rezoluciju o razdruživanju od Hrvatske.

Polovinom marta te godine JNA je zatražila od Predsedništva SFRJ da se u državi uvede vanredno stanje, što nije prošlo usled protivljenja predstavnika Hrvatske, BiH i Makedonije.

Plitvički događaj se po mnogim izvorima uzima kao početak rata u bivšoj Jugoslaviji devedesetih godina prošlog veka. Tog dana pravoslavni vernici su slavili Cveti, a katolici Uskrs.

Krajiški Srbi organizovali su 25. marta "miting istine" na Plitvicama, sa zahtevom da Nacionalni park "Plitvička jezera" ostane u sastavu SAO Krajine.

Dva dana kasnije, na ulazima u nacionalni park na jarbolima postavljene su srpske i jugoslovenske zastave, a sledećeg dana, 29. marta, pripadnici milicije iz Knina zauzeli su upravne zgrade Nacionalnog parka "Plitvička jezera".

U ranim jutarnjim časovima 31. marta 1991. godine iz Zagreba je prema Plitvicama sa nekoliko autobusa, kombija, privatnih vozila i jednim transporterom krenula kolona od oko 400 hrvatskih specijalaca radi "uvođenja ustavnopravnog poretka na području Nacionalnog parka".

U tom momentu u plitvičkim hotelima bilo je oko 400 turista, među kojima i grupa hrvatskih specijalaca sa oružjem u koferima.

Hrvatski specijalci su se pomešali sa turistima s namerom da “prepadom iznutra”, u koordinaciji sa onima koji su bili napolju, savladaju krajiške teritorijalce i "martićevce".

I Srbi su očekivali napad hrvatskih specijalaca, pa su ih, na prilazima Plitvicama od Slunja, sačekali u zasjedi i sa barikadama od porušenih stabala. Puškaranje je započelo ujutro između šest i sedam časova.

Brojčano nadmoćniji hrvatski specijalci, uz pomoć onih kamufliranih u goste, uspeli su da zauzmu hotele i do podneva uspostave kontrolu nad nacionalnim parkom. Eskalaciju sukoba sprečila je Jugoslovenska narodna armija (JNA), koja se između suprotstavljenih strana postavila kao tampon zona.

Toga dana je ranjeno i dvadesetak hrvatskih specijalaca.

Zarobljeno je 17 srpskih teritorijalaca, koji su zbog pogibije hrvatskog vojnika prebijani i mučeni sve do njihove razmene 13. avgusta iste godine.

Hrvatska je poginulog Jovića proglasila za prvu žrtvu "domovinskog rata" i svake godine, na vrlo visokom nivou, obeležava godišnjicu njegove pogibije.

Zvanični Zagreb to čini iako je tadašnji ministar policije Josip Boljkovac više puta javno govorio i u svojoj knjizi “Istina mora izaći van” zapisao da je obdukcija pokazala da je Jović pogođen metkom iz takozvane pumparice, jurišne američke automatske puške uvezene iz Singapura, kakvih je bilo samo u hrvatskoj policiji.

"Posle ove akcije hrvatska policija je na Plitvicama formirala policijsku stanicu, koja se održala do kraja avgusta te godine, kada je, zbog nemogućnosti funkcionisanja usled kontrole koju je vršila JNA, i rasformirana. Kontrolu nad Nacionalnim parkom 'Plitvička jezera' preuzele su vlasti Krajine i zadržale je do avgusta 1995. godine", podsetio je Veritas.

Komentari (0)