Kako prepoznati gubu: "Počinje s promenama na koži, oštećuje nerve, prenosi se kapljičnim putem"

Prvi slučajevi gube potvrđeni su u Hrvatskoj i Rumuniji. Radnik iz Nepala javio se pre desetak dana splitskim epidemiolozima s prvim simptomima, dok je Spa centru u rumunskoj Kluž-Napoki zaposlena Azijatkinja imala sličnu dijagnozu.

Lepra ili guba je hronično zarazno obolenje koje se češće sreće u područjima sa vlažnom i toplom klimom.

Simptomi gube ili lepre, poznate još iz biblijskih vremena uključuju promene na koži i oštećenje perifernih nerava.

Iako je stolećima bila sinonim za stigmu i izolaciju, danas se guba uspešno leči kombinacijom antibiotika te predstavlja izlečivu bolest.

Prema podacima Svetske zdravstvene organizacije, većina obolelih uz pravovremeno lečenje može voditi normalan život bez rizika za okolinu.

Kako se prenosi infekcija?

Za infekciju je odgovoran dugotrajni kontakt sa obolelim. Prenosi se uglavnom kapljičnim putem.

Zarazni su sekret iz nosa, ispljuvak, sadržaj iz bolesnih lezija, krv, urin, majčino mleko, sperma, vaginalni sekret. Direktan način infekcije je češći od indirektnog.

Foto: Envato

Faktori koji doprinose obolevanju su loša higijena, loša ishrana, pothranjenost zbog nekog drugog obolenja, veća gustina stanovanja i dr.

Inkubacioni period je dug više meseci do više godina.

Postoji više oblika lepre, ali je svima zajednička karakteristika početak sa nekarakterističnim promenama na koži i sluzokoži.

Tipovi lepre

Lepra lepromatosa (tip L) je najteži, anergijski i veoma zarazan oblik bolesti jer se uzročnik nalazi u velikom broju u promenama.

Manifestuje se prisustvom čvorastih ili pločastih infiltrata u simetričnom rasporedu.

Promene su bolne, smeštene pretežno u području glave, na koži lica, nosu, ušnim školjkama, ali i na drugim delovima tela.

Česta su teža oštećenja kose, druge dlake i noktiju.

Najčešće je ledirana sluzokoža nosa ( hronični atrofični rinitis) što je praćeno otežanim disanjem, destrukcijom nosne pregrade, ulegnućem nosa.

Nakon iščezavanja promena ostaju ožiljci.

Lepromatozne promene mogu da se razviju i na drugim organima i sistemima obolelih (respiratornom, oku, kostima). Limfne žlezde su najčešće uvećane. Javljaju se i neurološke promene praćene paralizom.

Foto: Envato

Lepra tuberculoides (tip T) je oblik bolesti koji se razvija sporije. Bolje je prognoze. Infektivnost je mala jer je nalaz bacila u lezijama oskudan ili ga uopšte nema. .

Boja kože je hipo ili hiperpigmentovana. Sluzokože nisu zahvaćene. Dlake i nokti takođe.

Najintezivnije su progredijentne promene na nervima. Postojeće promene su neosetljive na dodir i toplotu. 

Foto: Pixabay

Lepra inderterminata (tip I) je nestabilan oblik iz koga se mogu razviti lepromatozan i tuberkuloidni tip.

Klinički se nalaze leukomelanodermične (istovremeno i hiper i hipopigmentovane) plaže u nesimetričnom rasporedu na bilo kom delu tela. Grub gubitak senzibiliteta je posledica nervnih oštećenja.

Prognoza lepromatoznih bolesnika

Prognoza svih oblika lepre zavisi od preduzimanja terapije u odnosu na evolutivni tok bolesti.

Prognoza je najlošija kod lepromatozne lepre.

Prema podacima Svetske zdravstvene organizacije, više od 95 odsto ljudi prirodno je otporno na bakteriju koja izaziva gubu, pa se bolest i pored kontakta sa obolelima u većini slučajeva ne razvija.

Svake godine se u svetu registruje oko 150.000 novih slučajeva, uglavnom u Indiji, Brazilu i Indoneziji, dok je u Evropi izuzetno retka.

Dijagnoza i lečenje

Izolacija bolesnika je potrebna dok su bakteriološki pozitivni. Kod velikog broja obolelih od lepre klasične serološke reakcije na sifilis su pozitivne.

Lepromin test (Mitsuda reakcija) dokazuje imunološki status obolelih, što je od prognostičkog a ne od dijgnostičkog značaja. Ovaj test se izvodi ubrizgavajnem smrvljene suspenzije leproznog tkiva koja služi kao antigen.

Foto: Envato

Lečenje se sastoji u korišćenju većeg broja lekova. Najčešće se koristi dapson u dozi od 50-100 miligrama dnevno kroz period koji je dug, oko tri godine.

Terapijski su korisni i tuberkulostatici, rifampicin i clofosamin. Najbolji se rezultati postižu lečenjem tuberkuloidnog oblika lepre.

Izolacija bolesnika je potrebna dok su bakteriološki pozitivni.

Komentari (0)